Njuike njuolga sisdollui

Njuike njuolga ohcamii

Miellahttovuođa árvu

Dávjá jurddašuvvo ahte Stáhta penšuvdnakássa "dušše" lea dan birra mas galggat eallit ja birget go manát ealáhahkii. Duohtavuođas dás lea mealgat viidát sáhka. Movt galggat birget jus buohccát dahje vaháguvvot. Iežat bearraša dorvvolašvuohta.

Dás lea sáhka suddjemis boahtteáiggi, movt dál de šattaš. Dasa lassin mii maiddái fállat oiddolaš viessoloanaid, mii ávkkuha du ekonomiija dás ja dál.

Maid oaččut daid ruđaid ovddas maid mávssát sisa? 

”Mii geassit 2 proseanta du bálkkás Stáhta penšuvdnakássii”. Don dáiddát dán cealkaga ovdal lohkan ja gulan, go dat orru beaggimin dego ráŋggáštusdivadahkan. Duohtavuođas lea sáhka dain ruđain maid don ja du bargoaddi máksá du ealáhahkii.

Ovdamearka:

Jus mat du jahkebálká lea 350 000 ruvdno, de don mávssát sisa sullii 5 600 ruvnno jahkái. Priváhta bargoaddi sáhttá válljet čuovvut seamma unnimus meari – ja máksit sisa 5 600 ruvnno du ealáhahkii.

Buohtastahttimis dainna de bargoaddit geat leat miellahtut Stáhta penšuvdnakássas mákset sullii 34 000 ruvnno jahkái. Dát mearkkaša ahte du bargoaddi lea dutnje čoaggán sullii 29 000 ruvnno eanet du ealáhahkii go maid priváhta bargoaddi lea dahkan. Dán ”bálkálasáhusas” it mávsse vearu, ja dat 5 600 ruvnno maid ieš mávssát sáhtát iešdieđáhusas eret geassit.

Ealáhat + bálká = eallinbálká

Dan ektui go mánnosaččat máksit 2 proseanta bálkkás, de sáhtát maiddái stuorit ruhtasupmi oktanaga máksit. Dás lea sáhka bálkálasáhusas iige bálkágeasus.

Dan ektui go penšuvdna man oaččut priváhta ortnegis dávjá bisána go dan leat ožžon logi jagi, de penšuvdna man oaččut Stáhta penšuvdnakássas nu guhká go ealát. Árvvoštallamis du duohta bálkká, de don fertet geahččat iežat bálkká ja penšuvdnaortnega oktan. Mis dat gohčoduvvo eallinbálkán.

Buorre penšuvdna olles eallinagi

Stáhta penšuvdnakássa bargopenšuvdna, lassin álbmotodjui, addá dutnje okta Norgga buoremus penšuvdnaortnegiin. Loga eanet dáid birra:

Márkana buoremus viessoloatnareantu

Min viessoloatnareantu lea gaskamearálaččat ovtta proseantačuoggá vuollil márkanreantu. Jus válddát loana mis sáhtát seastit gitta 17 000 ruvnno jagis dábálaš báŋkku loanaid ektui. Loga eanet min viessoloatnaortnega birra.

Buori dáhkádusortnegat

Stáhta penšuvdnakássas leat oiddolaš dáhkádusortnegat mat suddjejit du ja du lagamusaid. Stáhta penšuvdnakássa bargiideallindáhkádusortnet lea dorvun bargi bearrašii jus bargi jápmá ovdal penšuvdnaagi. Fidnovihkedáhkádusa bakte oažžu buhtadusa jus manaha bargodietnasa fidnovigi dahje fidnobuohcuvuođa dihte.

Ma?imuš odastuvvon: 07.04.2011